سلام مهمان گرامي؛

دوست عزیز ضمن عرض خیر مقدم، با توجه به این که شما به صورت مهمان به انجمن سینماسنتر وارد شده اید براي مشاهده تالار با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
مرجع تخصصی سئو سپهر صنعت سهند Navid Mirzaaghazadeh نگاهی متفاوت به فیلم "جدایی نادر از سیمین"

نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2
نمایش شاخه ای2علاقمندی ها
  • 2 ارسال شده توسط Anti Trust

موضوع: نگاهی متفاوت به فیلم "جدایی نادر از سیمین"

  1. #1
    Anti Trust آواتار ها
    وضعیت : Anti Trust آنلاین نیست.
    تاریخ عضویت : Jan 2011
    محل سکونت : In Wonderland
    نوشته ها : 3,432
    سپاس ها : 8,365
    سپاس شده 7,934 در 2,131 پست
    یاد شده
    در 10 پست
    تگ شده
    در 952 تاپیک

    نگاهی متفاوت به فیلم "جدایی نادر از سیمین"

    نام: 1885.jpg نمایش: 1873 اندازه: 103.4 کیلو بایت


    قدم نخست: به عنوان منتقد، كه اساساً ملزم است به رعایت حداقلهای كنترل احساسات و عدم فاش‌گویی در باب تمجید یا تقبیح یك اثر هنری [و در اینجا یك فیلم] در قدم نخست،-كه در سایر نگارشها از آن به عنوان پیش‌تحریر یاد كرده‌ام تا خود را از زیاده‌گویی و زیاده‌شنوی بر اساس "قضاوت شدن از سوی خواننده" پرهیز بدهم- نباید دست ببرم بر احساسات و عواطفی كه جماعت "سینما باز" (توجه كنید كه سینماباز با فیلم‌باز فرق دارد) و شاید سایر مخاطبین عام دارند، اما جسارت خواهم كرد و در این بحر تنی به آب خواهم زد. فضای "تحسین" فیلم باعث نمی‌شود كه دست به رعایت و خود######ی بزنم، جدایی نادر از سیمین در كارنامه اصغر فرهادی كه در برهوت سینمای ما یك ساربان فرهیخته محسوب می‌شود سیر نزولی داشته است و در اندازه این "باد سینمایی در غبغب" نبوده است. سوای قدرت بازیها، میزانسنی كه سعی دارد خط مشی رئالیسم را رعایت كند و سایر امور كه به آنها خواهم پرداخت موجب شد كه با كمی دلخوری از سالن سینما خارج بشوم. مایلم اصغر فرهادی به تغییری بنیادین بیاندیشد و در فیلم بعدی‌اش، شاهد خوانش مجدد ماركسیستی با قصه‌ای كه ستونهایش را "ماراتن جنگ اعصاب" می‌دانم نباشم، چرا كه این امر ارزش "درباره الی" و "چهارشنبه‌سوری" را نیز خدشه‌دار خواهد كرد.
    الگوهای سمیولوژیک

    فرهادی استاد پرسونیفیكاسیون [جان بخشی] است، یعنی یك پرسوناژ صرف پیشبرد روایی اثر، كاركرد نمادینی برای خلق الگوهایی ساختاری جهت دریافت و خوانش یك نشانه [سمبول] را واجد بوده است، آدمها بخشهای طبقاتی هستند و ایده‌هایی برای نمایش طبقه، بورژوا، فقیر و پولدار و البته سنت و مدرنیته هستند، این كه چقدر سینمای فرهادی در به كار بردن این الگوها و ایجاد پازلی از آنها چنان كه لوی استروس بیان می‌دارد موفق است بستگی محض به الگوهای "تشخیص" نشانه از سوی مخاطب دارد پس نمی‌توان در باب ضعف و قدرت آن قلم‌فرسایی كرد. این ساختارها كمك می‌كنند به كالبدگشایی اثر، كه شاید مخاطبین حرفه‌ای از عهده آن بر آیند. فیلم تقابل سه نسل، سنت و مدرنیته و البته از همه مهمتر اشرافیت و پرولتاریاست، برای مثال، پدر نادر نشانه بارزی از "سنت‌مداری" نسل قبل یا شاید اساساً خود "سنت" باشد، مؤلفه‌ای فرهنگی كه هم دچار فراموشی شده و هم به فراموشی سپرده شده است، البته نه از سوی نادر كه بخش "اصولگرای" جامعه مدرن محسوب می‌شود. در اینجا، به سكانسی اشاره می‌كنم كه یادآوری آن خالی از لطف نیست، كودك [نسل سوم یا شاید نسل سوخته] با اكسیژن پیرمرد [سنت] بازی می‌كند و آن را قطع و وصل می‌نماید، در حقیقت این دوگانگی و عدم اطمینان نسلهای بعدی در احیای سنتهای پیشین است. در اینجا متذكر می‌شوم كه فرهادی، در این سكانس استادانه و زیرپوستی پیام می‌دهد، اما در جای دیگر بسیار خام‌دستانه و نه آن‌گونه كه رسالت هنر بزرگ [اصطلاحی كه هایدگر در باب گونه هنری بیان كرده است] اقتضا می کند ؛ یعنی حتی‌الامكان مخفی كردن پیام یا اندیشه اثر و خارج کردن آن از دسترسی سهل و آسان.در سكانسی كه مربوط به دادسرا است، ترمه دختر نادر بخشی از كتاب درسی را می‌خواند، در دوره ساسانیان جامعه دو طبقه داشته است، اشراف و كارگران یا مردم عادی كه امروزه این دو مؤلفه را به نامهای بورژوا و پرولتاریا می‌خوانند. فرهادی در این فرم بسیار سطحی و شفاف خود را "صاحب دغدغه" جامعه بدون طبقه معرفی می‌كند و گرایشهای ماركسیستی خود را برملا می‌سازد. این موضوع از نظر هایدگر كه نظریاتی عمیق در باب فلسفه هنر دارد و بیشتر به مخفی كردن پیامها عنایت می‌كند و همچنین از نگاه هنر مدرن قابل قبول نخواهد بود. فرهادی كه در "درباره الی" نشان داده است كه می‌تواند بسیار زیرپوستی، مخفی و چالش‌برانگیز حرف بزند در "جدایی نادر از سیمین" دست به درشت‌گویی و دادن پیامهای خطابه‌ای كه در قاموس هنر آزاردهنده است می‌زند.
    بورژوا و پرولتاریا: جامعه بدون طبقه مدینه فاضله ماركس

    خام‌دستانه است اگر "جدایی نادر از سیمین" ملودرامی اجتماعی برای انتقاد از ناهنجارهایی كه تعریفی علمی در موردهای ویژه‌ای چون طلاق دارند در نظر گرفته شود. این فیلم دستی بر آتش نقد كاپیتالیستی و البته ماركسیستی جامعه دارد. تنها مشكل اینجاست كه این انتقادها در فیلم تبدیل به بیانیه می‌شوند در حالیكه در هنر بیانیه‌ها شكل فرم، حالت و نشانه می‌گیرند و هرچه كمرنگ‌تر بروز می‌یابند. تقابل دو طبقه، فقیر و غنی [یا نسبتاً غنی= خرده بورژوا] چنان در فیلمهای فرهادی داغ است كه از فیلم به شدت بوی "چپ" شاید رادیكال به مشام می‌رسد. این البته لزوماً یك ویژگی است اما اگر قرار باشد این روند و این نمایش تقابل دیالكتیكی ادامه‌دار باشد و اگر قرار باشد سینمای فرهادی تكرار مكرراتی باشد كه در "چهارشنبه‌سوری" و بسیار بهتر در "درباره الی" بیان شده‌اند باید بگوییم فرهادی در "درباره الی" به آخر خط رسیده است. این سینماگر البته بزرگ در این زمینه حرف جدیدی نمی‌زند، تحلیل و واكاوی جامعه از نگاه ماركس پیشتر و با شدت زیاد و غنی‌تر در آثار بونوئل، برتولوچی، اسكورسیزی، آلبرتو موراویا و حتی كوبریك البته با گریزهای سیاسی انجام گرفته است اما به هر جهت در آثار فرهادی با شق ایرانی آن مواجهیم كه خود ارزشمند است. همه عنصرهای متقابل و پارادوكسیك، مخاطب را بر خوانش چپی فیلم مجاب می‌كنند: آپارتمان نادر در مقابل خانه محقر صمدی، داشتن اتومبیل (نادر و سیمین) و استفاده از اتوبوس راضیه، در بانك بودن نادر (كاپیتالیسم) در مقابل كفاش بودن صمدی (كار برای پاپتی‌ها: پرولتاریا) و همچنین رفتار فرمایشی، از موضع قدرت و زدن اتهام دزدی از سوی نادر به راضیه نشانگر این تقابل است. فیلم به شدت از عدم عدالت اجتماعی، عدالت سیاسی و عدالت اقتصادی در جامعه، كه او با نمایش پرچمهای ایران در انتهای فیلم بر ایرانی بودن این جامعه تأكید می‌كند سخن می‌راند، و در نظر ندارد راه حلی نیز ارائه بكند كه البته رسالت هنر هم این نیست. اما چرا نگاه فرهادی را ماركسیستی می‌دانم؟ بخش بعدی پاسخ به همین سوال است.
    وحشت از قسم خوردن: "دین تریاك توده‌هاست"

    راضیه به عنوان نماینده توده، چشمش را بر درایت و عقل خویش می‌بندد و در هر امر و تصمیم‌گیری دست به استفتاء می‌زند، مرجعی كه باید او را هدایت نماید. شاید بتوان گفت تنها ویژگی متمایز كننده فیلم از "درباره الی" این جراحی آشكار و سطحی مذهب باشد. این انگاره‌ها، و در نهایت ترس و وحشت بیمارگونه راضیه از قسم خوردن مقابل كتاب آسمانی بسیار همجهت با آموزه‌های ماركسیستی در مقابله با ایدئولوژیهای تمامیت‌خواه و یك‌سویه مذهبی است. چنانكه ماركس درباره مذهب می‌گوید: "دین تریاك توده‌هاست"، این جمله به این معنی است كه افیون و مخدر عامل درد را كاهش نمی‌دهد و در جهان تلخ واقعی "تغییر" حاصل نمی‌كند تنها با پروسه "نشئگی" و خماری انسان را نسبت به ناهنجاریها بی‌توجه می‌سازد و درد را از میان برمی‌دارد. در حقیقت افیون، انسان را نسبت یه كثافت دنیا بی‌ملاحظه می‌كند چنانكه گویی كثافتی در كار نیست، شباهت مذهب با افیون چنین است. تكیه بر خدای آسمانی و كتاب و احكام او انسان را نسبت به همه بی‌عدالتی‌ها و زورگویی‌ها بی‌ملاحظه می‌كند، انسانها به جای مبارزه دست روی دست می‌گذارند تا خدا انتقام آنها را بگیرد و نسبت به واكنش دچار نشئگی می‌شوند. این اتفاق برای راضیه به عنوان نماینده توده‌ها به كرات می‌افتد، برای مثال، عقل به او هشدار نمی‌دهد كه دروغ درباره قتل جنینش یك ناهنجار است اما وحشت از قرآن این موضوع را فریاد می‌زند. در حقیقت این وحشت از عقوبت است كه راضیه را به سمت درستكاری می‌كشاند نه صرف انجام عملی كه عقل آنرا تأیید می‌كند.
    سبك و فرم: رئالیسم یا ناتورالیسم؟

    چنانكه در ابتدا گفتم، فرهادی خود را در موتیفی بنام "ماراتن جنگ اعصاب" و اكنون در "نقد دیالكتیكی جامعه و دین" خلاصه كرده است. میزانسن و نور، بازیگردانی و بازیگری، عدم استفاده از موسیقی به شكل فرمال و كلاسیك و تدوین، همه و همه سعی دارند اثر را به سمت رئالیسم سوق بدهند اما موتیف مذكور انگاره دیگری به عنوان گرایش به ناتورالیسم [كه ویژگی بارز آن چراغ‌قوه انداختن در دهلیزهای تاریك است] را مطرح می‌سازد كه در سینمای فرهادی تلفیقی دلنشین محسوب می‌شود. به هر جهت، هر اثر هنری كه همسو با قرائتهای چپی باشد تقدیراً به سمت ناتورالیسم متمایل خواهد شد كه گویی اجنتاب‌ناپذیر است؛ چرا كه اساساً فلسفه ماركس یا بستر صائبش هگل به این سو گرایش دارد. اما جالب است بگویم كه سینمای فرهادی مسیر دیگری را نیز از نظر سبك طی كرده است، یعنی گرایش به فوتوریسم [با ویژگیهایی از قبیل اعتراض به مدرنیته، تكنولوژی، تنهایی انسان در عصر مدرن و غیره] همچنانكه مایاكوفسكی در "ادبیات شلوغ‌كاری" روسیه در آن مطرح بود، سینمای فرهادی هم "سینمای شلوغ‌كاری" این دیار محسوب می‌شود. در مورد بازیگران، تنها پیمان معادی بود كه نسبت به بازی در "درباره الی" نزول كرده بود. دلیل ضعف بازیگری او در این مقاله نمی‌گنجد كه بحث را مطول خواهد كرد.

    سخن آخر: "بیا تا سقف بشكافیم و طرحی نو در اندازیم"

    نه به عنوان یك منتقد، بلكه به عنوان یك هنرمند برای فرهادی نگرانم. نباید این سینماگر به مسیری بیفتد كه مسعود كیمیایی در چند دهه پیش افتاد. امیدوارم در فیلم بعدی او، با سینمایی كاملاً متفاوت روبرو بشوم؛ این انتقادها و نگرشها هرچند زیبا، غایی و دلپذیر بودند تا همین جا كافی است. امیدوارم فرهادی از درشت‌گویی و دادن پیامهای سرراست كه در "جدایی نادر از سیمین" رخ داد و باعث تضعیف اثر شد و اثر را به یك مانیفست تبدیل كرد پرهیز كند. داشتن موتیف و امضا لزوماً ایراد نیست، اما تكرار یك زاویه نگاه همواره از طراوت كارنامه هنری یك هنرمند می‌كاهد. بنابراین، به فرهادی بزرگ در سینما می‌گویم كه در ادامه: بیا تا سقف بشكافیم و طرحی نو در اندازیم!


    امیر

    منبع:دلنمک
    FFKIA و FTSAMO به این پست علاقمند بوده اند.







  2. 3 کاربر از پست مفید Anti Trust سپاس کرده اند .


  3. # ADS
     

  4. #2
    novocano آواتار ها
    وضعیت : novocano آنلاین نیست.
    تاریخ عضویت : May 2011
    نوشته ها : 33
    سپاس ها : 0
    سپاس شده 29 در 21 پست
    یاد شده
    در 0 پست
    تگ شده
    در 0 تاپیک

    پاسخ : نگاهی متفاوت به فیلم "جدایی نادر از سیمین"

    باید بگم در فضای تماما تعریف و تمجید از فیلم جدایی حتی در کشورهای اروپایی و توسط منتقدهای معروف این نقد جدا طرحی نو بود. مخصوصا که نقد فلسفی از نگاه مارکسیستی بر اثر معروف اصغر فرهادی بود. در مورد صحیح یا غلط بودن این نقد یا نوع نگاه نمیتونم نظر بدم. چون دستی در نقد ندارم و با مسائل اصلی نقد مثل نماد شناسی و تاویل تصویر آشنایی ندارم. اما با این نقد یا شاید بهتره بگم با بخشی از آن که عقیده داره فرهادی در آثارش دارای دید فلسفی و جهان بینی مشخص هست موافقم. جدا فرهادی پرده نقره ای رو در چنگالش داره. اما منم مثل منتقد امیدوارم که فیلمهای متفاوتی از او در آیند ببینیم

  5. کاربر روبرو از پست مفید novocano سپاس کرده است .


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. موفقیت های جدایی نادر از سیمین (بهترین فیلم خارجی ایندیپندنت اسپیریت)
    توسط Mr Shinoda در انجمن جشنواره ها و جوایز سینمایی
    پاسخ ها: 40
    آخرين نوشته: 02-26-2012, 22:59
  2. معرفی فیلم "جدائی نادر از سیمین"
    توسط 1CHAMPION در انجمن معـــرفی فیـــلم های ایـــرانی
    پاسخ ها: 32
    آخرين نوشته: 01-13-2012, 23:55
  3. یادداشت هایی بر فیلم جدایی نادر از سیمین
    توسط MiSS SAYTA در انجمن بخش آزاد تحلیل و بررسي فيلمهاي ايراني
    پاسخ ها: 1
    آخرين نوشته: 07-01-2011, 00:55
  4. گفتگو با اصغر فرهادی درباره "جدایی نادر از سیمین"
    توسط 1CHAMPION در انجمن مصــــاحبـــه هـــا
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: 04-11-2011, 17:34

کاربرانی که این تاپیک را مشاهده نموده اند: 0

There are no members to list at the moment.

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •