مرجع تخصصی سئو سپهر صنعت سهند Navid Mirzaaghazadeh بررسی صد جنگ بزرگ تاریخ (بخش سی و سوم)

نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2

موضوع: بررسی صد جنگ بزرگ تاریخ (بخش سی و سوم)

  1. #1
    هر نتی که از عشق بگوید، زیباست... حالا سمفونی پنجم بتهون باشد یا زنگ تلفنی که در انتظار صدای توست...
    Parnian آواتار ها
    وضعیت : Parnian آنلاین نیست.
    تاریخ عضویت : Aug 2010
    نوشته ها : 1,879
    سپاس ها : 4,267
    سپاس شده 4,230 در 1,374 پست
    یاد شده
    در 4 پست
    تگ شده
    در 522 تاپیک

    بررسی صد جنگ بزرگ تاریخ (بخش سی و سوم)

    جنگ های ایران و روس


    به موازات ضعیف تر شدن ایران در اثر مرگ آقامحمدخان قاجار، در اطراف ایران قدرت های بزرگی در حال رشد بودند از جمله این قدرت ها روسیه بود که از اواسط قرن هجدهم بی وقفه در حال قدرت گرفتن بود. روس ها برای ایران تهدید بزرگی بودند که یک بار توسط آقا محمدخان به عقب رانده شدند اما در 1800م. اوضاع به شدت تفاوت کرده و روس ها از ضعف دولت مرکزی ایران استفاده کرده و قصد ورود به قفقاز را داشتند. الحاق گرجستان اولین کار روس ها بود. آنها کار دوم را به حمله به گنجه و شوشی آغاز کردند. سیسیانوف، ژنرال روس، بلافاصله ایروان و قره باغ را در 1802م. تسخیر و مرز دو دولت را رود ارس تعین کرد.


    جنگ اوچیادزین

    این حرکت روسیه برای ایران قابل قبول نبود. بنابراین عباس میرزا، ولیعهد ایران، با سپاه خود از آذربایجان به سمت شمال ایران حرکت کرد. نبرد بین دو نیرو در محلی به نام اوچمیادزین در حوالی ایروان در 1803م. رخ داد و طی این نبرد سیسیانوف روس با غافلگیر کردن ایرانی ها در ابتدا به پیروزی دست یافت اما با رسیدن نیروهای کمکی، ایرانی ها موفق به قطع ارتباط این فرمانده روس با تفلیس شدند در نتیجه روس ها عقب نشینی را ترجیح دادند.
    سیسیانوف سال بعد عملیات را از طریق حمله به گیلان از طریق بندر انزلی ادامه داد اما غافلگیری او توسط نیروهای محلی اوضاع را بر وی سخت کرد و ناچارا به سمت دریا عقب نشست و عملا از 2 سال عملیات خود علیه ایران نتیجه ای نگرفت و چاره را تنها در تصرف باکو دید.
    وی پس از آنکه شهر را از راه دریا با توپ کوبید با نیروهای خود در ساحل پیاده شد اما در پای قلعه با اصابت گلوله کشته شد و سپاه وی به شدت مورد حمله واقع شده و گریختند. جنگ بین جانشینان وی در 2 سال بعد نیز موجب شد بقایای نیروهای روس در قره باغ از ایرانی ها شکست خورده و روس ها تقریبا به عقب رانده شوند.


    جنگ اصلاندوز

    روس ها پس از مرگ سیسیانوف تا مدتی حملات پراکنده ای علیه ایران داشتند اما نتیجه ای نگرفتند تا آنکه ژنرال گودوویچ فرماندهی کل قوای روس را بر عهده گرفت اما وی نیز در نبرد ایروان شکست خورده و در 1809م. مغلوب قدرت سواران ایران شد. اما روس ها دست برنداشته و در 1812م. در حالیکه کسی انتظار پاتک از سوی روس ها را نداشت، در حمله ای غافلگیرانه در کنار رود ارس ایرانیان را مورد حمله قرار دادند و توپخانه ایران نیز به دلیل بی تدبیری فرماندهان در شورای جنگی علی رغم کارآیی مناسب خود نتوانست مانع شکست ایران شود. در نبرد مذکور نیروهای روس اندک بودند و تنها عنصر غافلگیری و عدم تصمیم به موقع فرماندهان ایرانی سبب از هم پاشیده شدن ارتش ایران شد. عقب نشینی سریع عباس میرزا به تبریز سبب شد روس ها خود را به لنکران برسانند و این بندر را نیز تسخیر کنند.


    عهدنامه گلستان

    همین شکست کوچک باعث شد 9 سال موفقیت پی در پی ایران فراموش شود و فتحعلی شاه تقاضای صلح از روسیه کند. عهدنامه گلستان در 1813م. به ایران تحمیل شد و ایران تعهد کرد از دربند، باکو، شیروان، گنجه و قره باغ چشم بپوشد و نسبت به گرجستان، داغستان و شوشی چشمداتی نداشته باشد. اما اوج حماقت شاه ایران و مقامات سیاسی ایران در این نکته بود که نمی دانستند روس ها اکنون درگیر نبرد بسیار بزرگی با ناپلئون هستند و نیازی به دادن امتیاز به آنها نیست. متأسفانه بی خبری دربار قاجاریه از اوضاع جهانی ضربات متعددی به ایران وارد کرد که عهدنامه گلستان تنها بخشی از آن بود. در هر حال عهدنامه گلستان پایان 10 سال جنگ ایران و روس بود.


    آغاز دوره دوم جنگ های ایران و روس

    روس ها در 1824م. چندان علاقه ای به جنگ با ایران نداشتند چرا که الکساندر اول فوت کرده و مصایب نبردهای ناپلئون و ادامه نبردهای اروپایی آنها را نسبت به ادامه یک نبرد طولانی دیگر در سرزمین های آسیایی بی علاقه می کرد اما نامه های مکرر مردم بخش های جدا شده ایران به تهران و اصفهان از آن طرف شاه ایران را وادار به واکنش می کرد. به ویژه آنکه مردم ایران از قرارداد گلستان نیز راضی بودند. فتوای علمای طرفدار جهاد از یک سو و اعلام آمادگی مردم طوالش و مناطق متفرقه از سوی دیگر فتحعلی شاه را وادار کرد عباس میرزا را مأمور نیرد با متجاوزان کند.
    پیروزی ایران در در ابتدا بسیار سریع و غافلگیر کننده بود. نیروهای ایران از 3 جانب به سمت روس ها حمله را آغاز کردند. بخشی از نیروهای ایرانی از سمت ایروان، بخشی از سمت قره باغ و بخشی از جانب طالش نیروهای روسی را مورد حمله قرار دادند که نتیجه این نبردها خروج روسیه از طالش، لنکران، موقان و باکو بود. در داغستان نیز روس ها قتل عام شدند و در قره باغ نیز جنگ اصلی به سود ایران به پایان رسید و ایرانی ها محاصره شوشی را آغاز کردند چرا که تسخیر شوشی کلید فتح تفلیس بود.


    ضد حمله روس ها

    روس ها در 1825م. پس از آنکه جنگ خود با عثمانی را به پایان رساندند، سردادر بزرگ خود، پاسکوویچ، را مأمور حمله به ایران کردند. پاسکوویچ که به دلیل تجارب زیاد از جنگ های خود با عثمانی، می دانست در این نوع نبردهای محلی باید چگونه عمل کرد، به سرعت خود را به گنجه رساند و پس از شکست دادن قوای ایران در شمکور آماده مبارزه اصلی با عباس میرزا شد.
    عباس میرزا با سپاهی 30 هزار نفری خود را به گنجه رساند و بلافاصله به نیروهای پاسکوویچ حمله کرد و چیزی نمانده بود ژنرال روسی به سرنوشت سیسیانوف گرفتار شود که تبعیت نکردن سایر فرماندهان ایران به ویژه آصف الدوله قاجار سبب شد عباس میرزا با وجود پیروزی اولیه در نبرد مجبور به عقب نشینی به اصلاندوز شود. سایر شاهزادگان نیز به دستورات عباس میرزا گوش ندادند و راه سپاه خود را از سپاه اصلی ایران جدا کردند. در نتیجه نبرد گنجه آغاز نشده پایان یافت و فرصت طلایی ایران برای نابودی سپاه پاسکوویچ از بین رفت. 1826م. پاسکوویچ اکنون قدرتی دو چندان یافته و در 1827م. با هدف تصرف تبریز حمله به ایران را آغاز کرد.
    اما مقاومت ایرانی ها در قره باغ و ایروان سبب شد، حمله اصلی پاسکوویچ عقب بیفتد ازسوی دیگر در همین زمان عباس میرزا نیروی 6 هزار نفره روس ها به فرماندهی ژنرال کراسوفسکی را در اوچمیازین شکست داد اما زمانی که عمده نیروهای پاسکوویچ فرا رسیدند، نوبت روس ها بود که با تصرف ایروان مقدمات را برای تصرف تبریز فراهم کنند.
    روس ها با شکسته شدن خط دفاعی ایران در شمال غربی به سمت خوی، مرند و تبریز سرازیر شدند و تبریز در کمال ناباوری به سادگی تسلیم روس ها شد، چرا که بزرگان شهر تصمیم به دفاع نگرفته بودند.
    البته این شکست احمقانه دلیل بزرگ دیگری نیز داشت و آن امتناع فتحعلی شاه از خرج پول برای جمع آوری یک ارتش حرفه ای برای کمک به عباس میرزا بود.
    نتیجه نبردهای دوره دوم برای ایران بسیار مصیبت بود. ایران با پذیرش پیمان مذلت بار ترکمان چای در 1828م. قبول کرد. ایروان و نخجوان را به روس ها واگذار کرده و 30 میلیون روبل به روسیه غرامت بدهد، علاوه بر آنکه حقوق تجاری متعددی برای روس ها قایل شد.


    نتیجه نبردهای روس و ایران

    جنگ های ایران و روسیه در بین سال های 1803 تا 1828م. مشتی جنگ احمقانه و پراکنده بود که اصلا اهمیت جنگ های بزرگ ایران و عثمانی و یا جنگ های نادر را نداشت و قابل مقایسه با جنگ های هم زمان خود در اروپا نبود اما با این وصف علامت بسیار بدی را به کشورهای متجاوز ارسال کرد.
    ایران دیگر یک نیروی تأثیرگذار در معادلات منطقه نیست. این کشور پهناور دیگر حتی قادر به ادامه یک جنگ کوچک در سطح نبردهای قره باغ نیست. کشوری که زمانی نه چندان دور از زمان آقامحمدخان و نادر قادر به کوبیدن دشمنان خود در حد بسیار عالی بود، اکنون نتوانسته بود حتی 20 هزار سپاهی از جان گذشته را برای یک نبرد به صورت «پای ثابت کارزار» نگاه داردو این غم انگیز بود. این شکست ها ایران را به عنوان قدرتی درجه دو تنزل داد و روس و انگلیس از این پس ایران را تحت نفوذ خود گرفتند و عملا ایران تا 150 سال تحت تسلط قدرت های جهنای قرار گرفت.
    البته این تمام ماجرا نبود. روس ها که تا کنون در راه توسعه خود به سوی جنوب با مشکل ایران مواجه بودند از این پس نگرانی نداشته و حرکت سریع و قدرتمند خود را برای تصرف آسیای میانه آغاز کردند. ده ها شاهزاده نشین و خوانین قدرتمندی که به ایران متکی بودند، به سرعت تسلیم سپاهیان قدرتمند روس شدند و عملا روسیه با پیروزی در یک جبهه کوچک روحیه مبارزه را از شاهان جبون قاجار گرفت.


    منبع: کتاب صد جنگ بزرگ تاریخ... علی غفوری




  2. 12 کاربر از پست مفید Parnian سپاس کرده اند .


  3. # ADS
     

  4. #2
    "بهترين چيز نگاهيست كه از معجزه عشق تر است"
    M.Night آواتار ها
    وضعیت : M.Night آنلاین نیست.
    تاریخ عضویت : Jul 2010
    محل سکونت : تهران
    سن: 40
    نوشته ها : 208
    سپاس ها : 1,370
    سپاس شده 661 در 177 پست
    یاد شده
    در 0 پست
    تگ شده
    در 18 تاپیک

    پاسخ : بررسی صد جنگ بزرگ تاریخ (بخش سی و سوم)

    خدامیدونه که این عهدنامه گلستان چقدر ننگینه.
    خدا میدونه که چقدر شرم آور بوده.

    تشکر از زحمتتون پرنیان خانم.

  5. 2 کاربر از پست مفید M.Night سپاس کرده اند .


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این تاپیک را مشاهده نموده اند: 0

There are no members to list at the moment.

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •